थेंबा थेंबा थांब थांब

थेंबा थेंबा थांब थांब, पावसाच्या सरींशी गप्पा मारणारे सुंदर बालगीत! 

पाऊस आला की लहान मुलांच्या चेहऱ्यावर एक वेगळेच हसू फुलते. खिडकीतून बाहेर पडणारे पावसाचे थेंब, अंगणात तयार होणारी छोटी तळी आणि हवेत दरवळणारा मातीचा सुगंध मुलांना एका जादुई दुनियेत घेऊन जातो. अशाच पावसाळी वातावरणात कवयित्री ताराबाई मोडक यांनी लिहिलेले “थेंबा थेंबा थांब थांब” हे सुंदर बालगीत मुलांच्या मनाला भुरळ घालते.

हे गीत केवळ पावसाचे वर्णन करत नाही, तर मुलांच्या कुतूहलपूर्ण मनाला पंख देत निसर्गाशी मैत्री करायला शिकवते.

पावसाच्या थेंबांशी संवाद

गीताची सुरुवातच किती गोड आहे!

थेंबा थेंबा थांब थांब
दोरी तुझी लांब लांब

लहान मूल जणू पावसाच्या थेंबांना हाक मारत आहे. “थांब जरा!” असे म्हणत ते पावसाच्या सरींकडे आश्चर्याने पाहते. मुलांना अनेकदा पावसाच्या सरी म्हणजे आकाशातून खाली येणाऱ्या दोऱ्यांसारख्या वाटतात. त्या इतक्या सरळ आणि लांब दिसतात की जणू कुणीतरी आकाशातून दोऱ्या सोडल्या आहेत!

आकाशापर्यंत पोहोचलेली दोरी

आकाशात पोहोचली
तिथे कशी खोचली?

ही ओळ मुलांच्या निरागस कल्पनाशक्तीचे सुंदर उदाहरण आहे. पावसाची दोरी एवढी लांब आहे की ती थेट आकाशात पोहोचते! मग ती तिथे कशी अडकवली असेल? हा प्रश्न मुलांच्या मनात सहज निर्माण होतो.

मुलांना प्रत्येक गोष्टीमागचे कारण जाणून घ्यायचे असते. त्यांच्या या जिज्ञासेला कवितेतून सुंदर वाट मिळते. त्यामुळे हे गीत ऐकताना मुले विचार करतात, कल्पना करतात आणि निसर्गाकडे नव्या नजरेने पाहू लागतात.

धावणाऱ्या पावसाच्या सरी

सर सर सर सर धावतोस
सरीवर सरी गुंफतोस

या ओळी वाचताना जणू खिडकीबाहेर कोसळणारा पाऊस आपल्या डोळ्यांसमोर उभा राहतो. “सर सर” हा शब्द पावसाचा आवाज कानात घुमवतो.

पावसाच्या अनेक सरी एकमेकांत मिसळून जातात. त्या जणू सुंदर माळ विणत आहेत असे वाटते. मुलांना ही कल्पना खूप आवडते. कारण त्यांच्या जगात प्रत्येक गोष्ट जिवंत असते – ढग बोलतात, वारा गातो आणि पाऊस धावत असतो!

मोत्यांच्या, रुप्याच्या की सोन्याच्या?

सरी तुझ्या मोत्यांच्या
रुप्याच्या की सोन्याच्या?

किती सुंदर प्रश्न आहे हा! पावसाचे थेंब चमकत असताना ते कधी मोत्यांसारखे दिसतात, कधी चांदीसारखे आणि कधी सूर्यकिरणांमध्ये सोनेरी चमकू लागतात.

मुलांच्या नजरेत पाऊस हा फक्त पाणी नसतो. तो चमचमणारा खजिना असतो. या ओळी मुलांना सौंदर्य पाहायला शिकवतात. निसर्गातील साध्या गोष्टीदेखील किती सुंदर असू शकतात, हे त्यांना नकळत समजते.

गंगेत जाऊन न्हालेल्या सरी

सरी तुझ्या ओल्या
गंगेत जाऊन न्हाल्या…

या शेवटच्या ओळींमध्ये एक सुंदर कल्पना दडलेली आहे. पावसाच्या सरी इतक्या स्वच्छ आणि निर्मळ आहेत की जणू त्या गंगेच्या पवित्र पाण्यात स्नान करून आल्या आहेत.

या ओळींमुळे मुलांच्या मनात स्वच्छतेची, पावित्र्याची आणि निसर्गाविषयी आदराची भावना निर्माण होते.

ताराबाई मोडक यांचे बालसाहित्य योगदान:-

ताराबाई मोडक या महाराष्ट्रातील प्रसिद्ध शिक्षणतज्ज्ञ आणि बालशिक्षण क्षेत्रातील अग्रणी व्यक्तिमत्त्व होत्या. त्यांनी मुलांच्या भावविश्वाचा अभ्यास करून अनेक सुंदर बालगीते आणि शैक्षणिक उपक्रम निर्माण केले.

त्यांच्या कवितांमध्ये मुलांचे निरागसपण, कुतूहल आणि कल्पनाशक्ती यांचे सुंदर दर्शन घडते. “थेंबा थेंबा थांब थांब” हे गीत त्याचाच एक उत्कृष्ट नमुना आहे.

या गीतातून मुलांना:

• निसर्गाचे निरीक्षण करायला प्रोत्साहन मिळते..
• कल्पनाशक्ती वाढते.
• नवीन शब्दांची ओळख होते.
• कविता आणि संगीताची आवड निर्माण होते.
• पावसाळ्याचा आनंद अधिक खुलतो.

पाऊस म्हणजे निसर्गाची एक सुंदर भेट. त्या पावसाच्या थेंबांशी गप्पा मारायला शिकवणारे “थेंबा थेंबा थांब थांब” हे गीत आजही तितकेच ताजे आणि मोहक वाटते.

पावसाच्या प्रत्येक सरीत मुलांना एक गोष्ट दिसते, एक प्रश्न सापडतो आणि एक नवी कल्पना जन्म घेते. म्हणूनच हे बालगीत केवळ कविता नाही, तर मुलांच्या कल्पनांच्या आकाशात झेप घेणारी एक सुंदर दोरी आहे.