मेथीची भाजी
भारतीय स्वयंपाकघरात मेथीला विशेष स्थान आहे. अनेक घरांमध्ये मेथीची भाजी, पराठे, थेपले आणि विविध पदार्थ बनवले जातात. किंचित कडवट पण अतिशय रुचकर चव, भरपूर पोषणमूल्ये आणि आरोग्यदायी गुणधर्म यामुळे मेथीची भाजी ही अनेक कुटुंबांच्या दैनंदिन आहाराचा महत्त्वाचा भाग आहे.
साध्या पद्धतीने बनवलेली मेथीची भाजी भाकरी, पोळी किंवा वरण-भातासोबत खूपच छान लागते. कमी वेळात तयार होणारी आणि शरीराला आवश्यक पोषक तत्त्वे देणारी ही भाजी प्रत्येकाने आपल्या आहारात समाविष्ट करावी.
मेथीची भाजी का खावी?
मेथीच्या पानांमध्ये लोह, कॅल्शियम, फायबर, जीवनसत्त्व A, जीवनसत्त्व C आणि अनेक खनिजे मुबलक प्रमाणात आढळतात. त्यामुळे ही भाजी केवळ चविष्टच नाही तर आरोग्यासाठीही अत्यंत फायदेशीर मानली जाते.
१. पचन सुधारण्यास मदत
मेथीमध्ये भरपूर फायबर असल्यामुळे पचनक्रिया सुधारण्यास मदत होते. बद्धकोष्ठता कमी करण्यासाठी मेथी उपयुक्त मानली जाते.
२. मधुमेह नियंत्रणासाठी सहाय्यक
मेथीचे सेवन रक्तातील साखरेचे प्रमाण नियंत्रित ठेवण्यास मदत करू शकते. त्यामुळे मधुमेह असलेल्या व्यक्तींमध्ये मेथी लोकप्रिय आहे.
३. हाडांसाठी लाभदायक
मेथीमध्ये कॅल्शियम आणि इतर खनिजे असल्यामुळे हाडांच्या आरोग्यास मदत होते.
४. रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवते
जीवनसत्त्वे आणि अँटिऑक्सिडंट्समुळे शरीराची नैसर्गिक प्रतिकारशक्ती मजबूत होण्यास मदत होते.

पारंपरिक मेथीची भाजीचे साहित्य:-
- २ जुड्या ताजी मेथी
- १ मध्यम कांदा बारीक चिरलेला
- ४ ते ५ लसूण पाकळ्या
- २ हिरव्या मिरच्या
- २ टेबलस्पून शेंगदाणा कूट
- १ टेबलस्पून तेल
- १/२ टीस्पून मोहरी
- चिमूटभर हिंग
- १/४ टीस्पून हळद
- चवीनुसार मीठ
कृती:-
पायरी १ – मेथी स्वच्छ करणे
मेथीची पाने देठांपासून वेगळी करून स्वच्छ पाण्याने दोन ते तीन वेळा धुवून घ्या. नंतर बारीक चिरून घ्या.
पायरी २ – फोडणी तयार करणे
कढईमध्ये तेल गरम करा. त्यामध्ये मोहरी घाला. मोहरी तडतडली की हिंग, हळद, ठेचलेली लसूण आणि हिरव्या मिरच्या घाला.
पायरी ३ – कांदा परतणे
चिरलेला कांदा घालून हलका गुलाबी होईपर्यंत परता.
पायरी ४ – मेथी घालणे
चिरलेली मेथी घालून चांगले मिसळा. झाकण ठेवून ५ ते ७ मिनिटे शिजू द्या.
पायरी ५ – अंतिम टप्पा
मीठ आणि शेंगदाणा कूट घालून सर्व मिश्रण व्यवस्थित एकजीव करा. आणखी २ ते ३ मिनिटे शिजवा.
गरमागरम मेथीची भाजी तयार आहे.
मेथीची भाजी अधिक चविष्ट बनवण्यासाठी टिप्स:-
- शेंगदाणा कूट घातल्याने भाजीची चव वाढते.
- लहान मुलांसाठी भाजी करताना थोडा बटाटा घालू शकता.
- कडवटपणा कमी हवा असल्यास चिरलेली मेथी धुवून थोडावेळ निथळत ठेवा.
- लसूण आणि हिरव्या मिरचीची फोडणी मेथीला विशेष स्वाद देते.
मेथीची भाजी खालील पदार्थांसोबत विशेष स्वादिष्ट लागते:-
- ज्वारीची भाकरी
- बाजरीची भाकरी
- गव्हाची पोळी
- वरण-भात
- दही आणि लोणचे


